Mahalliy budjet daromadlari va xarajatlarini boshqarish samaradorligini baholash
DOI:
https://doi.org/10.68372/r5gn5238Kalit so‘zlar:
mahalliy budjet, daromadlar, xarajatlar, boshqaruv samaradorligi, budjetlararo transfert, natijaga yo‘naltirilgan budjetlashtirish, fiskal shaffoflik.Abstrak
Maqolada mahalliy budjet daromadlari va xarajatlarini boshqarish samaradorligini baholashning uslubiy asoslari tadqiq etiladi. Tadqiqotda normativ hujjatlar tahlili, xalqaro yondashuvlarni qiyoslash va moliyaviy koeffitsiyentlarni hisoblash usullaridan foydalanilgan. O‘zbekistonning 2025-yil uchun tasdiqlangan qonunidagi 14 hudud bo‘yicha budjet prognozlari asosida daromadlarning xarajatlarni qoplash darajasi aniqlangan. Hisob-kitoblar ushbu nisbat hududlar kesimida 60,08–97,69 foiz oralig‘ida ekanini ko‘rsatadi. Mazkur tafovut boshqaruv sifati haqidagi yakuniy xulosa uchun yetarli emasligi asoslanadi. Rejalashtirish ishonchliligi, fiskal intizom, xarajatlar tejamkorligi, xizmatlar natijadorligi hamda ochiqlik va hisobdorlikni birlashtiruvchi baholash modeli taklif etiladi. Modelda hududning fiskal sharoiti bilan boshqaruv natijalari alohida talqin qilinadi. Baholashni joriy etishda ma’lumotlarning taqqoslanuvchanligi, natijaviy ko‘rsatkichlarning tekshirilishi va vaznlarga sezgirlik tahlili zarurligi ochib beriladi.