O'zbekiston kimyo sanoati aksiyadorlik jamiyatlarida mavsumiylikning moliyaviy barqarorlikka ta'siri: panel tahlil (2018-2026-yillar)

Abstrak

Maqolada O'zbekiston mineral o'g'itlar sanoatining beshta aksiyadorlik jamiyati bo'yicha ochiq moliyaviy hisobotlar asosida shakllantirilgan panel (yillik 2018-2025, choraklik 2021-2026-yillar) tahlil qilingan. Diskret choraklik tushum asosida mavsumiylik profili korxonalar kesimida baholangan: azotli o'g'it ishlab chiqaruvchilarda ikkinchi chorakka yillik tushumning 33-41 foizi to'g'ri keladi, amplituda 1,9-2,8 barobar; fosforli va kaliyli o'g'itlarda profil tekisroq (1,3-2,2). Birinchi chorak zarari 2024-2026-yillarda azotli zavodlarda tizimli hodisaga aylangani ko'rsatilgan. 35 ta korxona-yil kuzatuvli panelda sof rentabellik avtonomiya (ρ = 0,44) va likvidlik (ρ = 0,32) bilan ijobiy, foiz yuki bilan salbiy (ρ = -0,29) bog'langan, yil oxiridagi zaxira ulushi esa statistik ahamiyatsiz - yillik balans ko'rsatkichlari mavsumiy korxonalar uchun cheklangan. Tarmoq uchun "mavsumiy barqarorlik pasporti" taklif etilgan.