O'zbekistonda uzoq muddatli aktivlarni baholash va hisobga olish: milliy buxgalteriya hisobi standartlarining qiyosiy tahlili
DOI:
https://doi.org/10.68372/h5nx6d05Kalit so‘zlar:
uzoq muddatli aktivlar, asosiy vositalar, nomoddiy aktivlar, dastlabki baholash, keyingi baholash, qayta baholash, amortizatsiya, hisob siyosati, BHMS, aksiyadorlik jamiyatlariAbstrak
Ushbu maqolada aksiyadorlik jamiyatlarida uzoq muddatli aktivlarni baholash va ular hisobini yuritishning milliy me'yoriy-uslubiy tamoyillari tadqiq etiladi. Tadqiqot 1996-yildagi buxgalteriya hisobi to'g'risidagi qonunning tarixiy tahriri, 1998 va 2004-yillardagi 5-son BHMS hamda 2024-yilda tasdiqlangan 5-son va 7-son BHMSlarning rivojlanish yo'nalishlarini qamrab oladi. Hujjatli, tarixiy va qiyosiy-uslubiy tahlil orqali asosiy vositalar va nomoddiy aktivlarni tan olish, boshlang'ich qiymatni shakllantirish, keyingi baholash, qayta baholash, amortizatsiya va hisob siyosati o'rtasidagi bog'liqlik aniqlanadi. Natijalar baholash qarorlarini alohida operatsiyalar emas, balki hisob birligi, xarajatlarni kapitallashtirish, qiymat o'zgarishlari va axborotni hujjatlashtirishni birlashtiruvchi izchil jarayon sifatida ko'rish zarurligini ko'rsatadi. Maqola nazariy-me'yoriy tahlilga asoslangan bo'lib, empirik samaradorlik haqidagi da'volarni ilgari surmaydi.