Davlat tibbiyot tashkilotlarida tibbiy xizmatlar kalkulyatsiyasini shakllantirish va xarajatlar hisobining uslubiy muammolari

Abstrak

Maqolada davlat tibbiyot tashkilotlarida tibbiy xizmatlar kalkulyatsiyasining amaldagi holati hujjatlar bo'yicha tekshiriladi va xarajatlar hisobining uslubiy muammolari miqdoriy o'lchanadi. Empirik baza to'rtta tibbiyot tashkilotining 2019-2025-yillardagi yillik moliyaviy hisobot ma'lumotlaridan iborat. Kalkulyatsiya uch bosqichli sxema bo'yicha baholandi: xarajatlarni to'plash, bo'linmalar bo'yicha taqsimlash va xizmat birligiga o'tkazish. Tannarx bahosi qisman identifikatsiya usulida chegaralar oralig'i ko'rinishida hisoblandi. Natijalar quyidagicha. Zanjirning faqat birinchi bosqichi hujjat bilan tasdiqlanadi, taqsimlash bazasi na hisob siyosatida, na ichki buyruqda belgilanmagan. Bevosita bog'lanadigan xarajatlarning ulushi 2019-yildagi 50,7 foizdan 2024-yilda 11,3 foizgacha pasaygan, ya'ni xarajatlarning to'qqizdan sakkiz qismi xizmat birligiga ko'rinmas yo'l bilan yetib boradi. Bitta koyka-kunning qiymati 67,4 dan 597,7 ming so'mgacha oraliqda joylashadi, yuqori va quyi chegara nisbati 1,97 dan 8,87 gacha kengaygan. Ikkita qo'shimcha shart kiritilganda oraliq 512,4-571,2 ming so'mgacha torayadi va nisbat 1,1 ga tushadi, yangi ma'lumot yig'ilmaydi. O'lchov bazasiga sezgirlik koeffitsienti 1,09 dan 4,33 gacha ortgan. Xalqaro qiyos shuni ko'rsatadiki, Hindiston shifoxonalarida qayd etilgan 20,3 barobarlik tarqoqlik tashkilotlararo haqiqiy farqni aks ettiradi, bizning 8,87 barobarlik oraliq esa bitta tashkilot ichida o'lchov usulining noaniqligidan hosil bo'ladi. Beshta elementdan iborat kalkulyatsiya modeli taklif etilib, uning barcha elementlari amaldagi hisobot shakllaridan olinadigan ma'lumotga tayanadi.